tel.

48 3780158

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA

ul. Zwoleńska 12
tel/fax: 48 3780158
27- 300 Lipsko
e-mail: poradniapplipsko@wp.pl

Mieścimy się w budynku internatu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Pawła II.

Okres dorastania – konflikty między młodzieżą a dorosłymi

 Szczególnie burzliwym okresem w życiu człowieka jest wiek dorastania, zwany też okresem adolescencji, w którym dokonuje się przeobrażenie dziecka w osobę dorosłą. Psychologia charakteryzując okres dorastania zwraca uwagę na pogłębiające się w tym okresie różnice międzypokoleniowe nazywając je konfliktem pokoleń. Procesy rozwojowe wieku dojrzewania i przeobrażenia we wszystkich dziedzinach życia,  sprawiają,  że  młodzież  ma  wiele  problemów  i  kłopotów z  dostosowaniem swego postępowania do nowych zadań, sytuacji i ról społecznych.

Dzieci dojrzewają obecnie szybciej niż w czasach dawniejszych, dorastanie może rozpocząć się nagle, co wprowadza w zdumienie zarówno dziecko, jak i rodziców, albo przebiega progresywnie przez tygodnie, miesiące. Nie uda się nam w tym okresie uniknąć napięć między dorastającymi dziećmi a rodzicami, społeczeństwem, gdyż wymagania stawiane przez jedną i drugą stronę są krańcowo różne. 

     Kiedy dzieci osiągają wiek adolescencji wymagania społeczeństwa w stosunku do nich wzrastają. Jednocześnie ze wzrostem obowiązków wzrastają aspiracje młodzieży, których niejednokrotnie sama nie może zrealizować. Te nowe czynniki burzą dobre samopoczucie, które charakteryzowało go w wieku beztroskiego dzieciństwa. Stąd zmienność  nastrojów, biegunowość uczuć. Konflikty z rodziną  i nauczycielami mają źródła w odczuciu dorastającej młodzieży, że jest nierozumiana lub niewłaściwie traktowana przez dorosłych. Im młodzi więcej o tym myślą i silniej przeżywają, tym bardziej może to zakłócać ich zachowanie się. Stają się wtedy skłonni do kłótni i nagłych wybuchów złości, nawet wskutek błahych powodów.

      Młody człowiek walczy o niezależność, podczas gdy rodzice i społeczeństwo pragnęliby, aby dorastanie przebiegało łagodnie. Młodzi przeżywają okres  rozwojowy, w którym pod pewnymi względami podlegają jeszcze wpływom rodziców, ale równocześnie korzystają z pewnej swobody, która może niekiedy poprowadzić na złą drogę. Cechą okresu dojrzewania jest duża wrażliwość moralna i społeczna. Większa część młodzieży wymarzyła sobie idealną wizję świata i  do tej wizji chce dopasować dzień powszedni. Stąd nieraz wyjątkowo ostry krytycyzm, stąd ostrzejsze niż u dorosłych spojrzenie na świat. To powoduje często rozczarowania w konfrontacji z rzeczywistością i staje się źródłem krytyki, gwałtownego protestu. Zachowania się młodzieży w okresie dorastania odbiega często od stawianych jej wymogów, młody człowiek pozostawiony sam sobie  czuje się w takich sytuacjach opuszczony, zdezorientowany. W tym momencie życia znaczenia nabierają poprawne reakcje rodziców. Jeśli rodzice nie potrafią zrozumieć stanu swojego dziecka, aby podtrzymywać je skutecznie w okresie przemiany – dziecko oddala się od rodziców.

     W czasie dorastania świat przeżyć wewnętrznych młodzieży jest bardzo bogaty, natomiast trudno jej jeszcze zrozumieć przeżycia innych.  Wszystkie odkrycia przypisuje się wyłącznie własnej osobie, a więc: „ja myślę”, „ja czuję”, „ ja mam wątpliwości”. Spada  autorytet dorosłych, a szukają oparcia w grupie rówieśniczej, paczce, organizacji młodzieżowej, szukają przyjaciół. Pragną być akceptowani   w swoim środowisku społecznym. Powstają konflikty  wynikające z dążenia do uniezależnienia się, przy jednocześnie odczuwanej potrzebie oparcia się na kimś. 

     W tym okresie często dorastającym towarzyszą rozczarowania i dramaty sercowe, rodzicowi niekiedy trudno zrozumieć, że dzieci dojrzewają płciowo, że dziewczyna  w tym wieku interesuje się chłopcem, że mu ufa i wierzy. Zabiegi wychowawcze nie są właściwe, jeśli ograniczają się do ośmieszania, lekceważenia zakochanej córki, syna – wypominanie wad zakochanego oraz zakazu widywania się.

    Młodzież jest bardziej wrażliwa na lansowaną modę, bardziej aniżeli osoby  w innym wieku. Zainteresowania te rozwijają się przez studiowanie literatury z tego zakresu, obserwacje, naśladownictwo. Dla młodzieży często ładne jest tylko to, co modne, a to co modne nie jest oceniają jako brzydkie. Dorośli zaś kierują się względami praktycznymi, często chęć  zdobycia markowej odzieży młodzi zaspakajają kosztem wielu wyrzeczeń i starć ze swoimi opiekunami.

   Jeśli dorośli nie wspierają młodzieży radą, w tym trudnym dla niej okresie nie okazują jej zrozumienia, wówczas młodzi nie mają do kogo się zwrócić i albo korzystają z rad niedoświadczonych kolegów, albo stają się zamknięci w sobie                   i nieufni. Stosunek rodziców powinien być w tym okresie zrównoważony, a jeśli powstają trudne sytuacje, oboje rodzice powinni okazać dobrą wolę i przyjść dziecku z pomocą. Zachowa on dzięki temu poczucie przynależności do rodziny i nabierze poczucia własnej wartości.

    Poszukując dróg i sposobów rozwiązywania konfliktów między rodzicami    i dorastającymi dziećmi, niezwykle ważną wydaje się potrzeba autoreflekcji, tak że strony rodziców jak i dzieci. Krytyczne spojrzenie na siebie, poznanie swojej osobowości, nawyków, błędów ułatwia wchodzenie w dobre relacje z otoczeniem. Dlatego refleksja ze strony rodziców i dzieci nad własnym stanem wiedzy, poglądami, postępowaniem, postawami, a nawet wyglądem zewnętrznym pomoże konflikty międzypokoleniowe łagodzić i rozwiązywać konstruktywnie. Zarówno rodzice jak  i dzieci bronią swego stanowiska i niechętnie rezygnują z pewnych postaw. Dla zrozumienia drugiej osoby wskazana byłaby zamiana rolami, by się lepiej zrozumieć   i odnaleźć przyczynę zachowań konfliktowych.

 

 

Bibliografia

Kowalski S. – Socjologia wychowania w zarysie, PWN, Warszawa 1974

Fober, E. Mazlish” Jak mówić żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły, Poznań1993     

                                                                     Opracowała-  Lidia Bugaj- Bobkiewicz

diagnoza
terapia
profilaktyka
wspomaganie