tel.

48 3780158

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA

ul. Zwoleńska 12
tel/fax: 48 3780158
27- 300 Lipsko
e-mail: poradniapplipsko@wp.pl

Mieścimy się w budynku internatu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Jana Pawła II.

Wpływ „screen media” czyli urządzeń z ekranem na rozwój dzieci

Dobra znajomość obsługi komputera to cenna, niemal niezbędna, w dzisiejszych czasach umiejętność. Nie zatrzymamy postępu technicznego i nie uchronimy dzieci przed kontaktem z komputerem. Dlatego warto od początku uczyć dziecko mądrze z niego korzystać. Nauka obsługi komputera oraz umiejętność rozwiązywania zadań w grach wpływa na rozwój intelektualny dziecka. Wiele badań naukowych wykazało, że gry pobudzają procesy umysłowe dzieci i skłaniają ich do myślenia. Dziecko błyskawicznie chłonie wiedzę, także tę ze świata wirtualnego. Warto dobrze wykorzystać czas spędzony przed komputerem, proponując dziecku konkretnewartościowe gry, które mogą go czegoś dobrego nauczyć i oczywiście są zgodne z jego zainteresowaniami (np. dostarczają wiedzy o fascynującym go kosmosie). Niekiedy granie na komputerze pomaga w nauce. Jeśli dziecko nie radzi sobie z nauką liczenia lub czytania albo chciałabyś, aby rozszerzał zasób słownictwa z języka angielskiego, można zaproponować mu gry, które mu w tym pomogą. Gry tym się różnią od oglądania telewizji, że zachęcają do aktywności intelektualnej (a nie biernego odbioru), prowokują interakcję, motywują do zdobywania wiedzy. 

 

Dziecko i komputer – dramat czy szansa rozwoju?

 

ZALETY KORZYSTANIA Z TECHNOLOGII INFORMACYJNYCH:

  • narzędzia pracy, uczenia się, zdobywania, gromadzenia i przetwarzania informacji, tworzenia wiedzy oraz przekazywanie jej innym,
  • narzędzie do tworzenia pomocy – wykresów, rozsypanek, układanek, ilustracji, itp.,
  • narzędzie komunikowania się, wzajemnej i systematycznej współpracy międzyludzkiej,
  • pobudzają procesy umysłowe dziecka, skłaniają do myślenia kojarzeniowego, korzystnie wpływają na intuicję i myślenie hipotetyczne, wspomagają  

   koordynację  wzrokowo-ruchową,

  • rozwijają refleks, cierpliwość oraz wytrwałość, szybkość podejmowania decyzji,
  •  pozwalają dzieciom szybciej wykonywać ćwiczenia rozwijające sprawność manualną, a przez wprowadzenie elementów zabawowych, czynią je bardziej

    atrakcyjnymi dla dziecka,

  • uwalniają od nadmiaru emocji i oferują natychmiastową nagrodę.

 

ZAGROŻENIA PŁYNĄCE ZE ZBYT CZĘSTEGO I DŁUGOTRWAŁEGO PRZESIADYWANIA PRZED KOMPUTEREM  I TELEWIZOREM

  • fizyczne:

              –  wady postawy,

              –  krzywienia kręgosłupa,

              –  wady wzroku, wczesne ujawnienie się krótkowzroczności, wysychanie powierzchni oka, co sprzyja rozwojowi zespołowi suchego oka, pieczenie oczu oraz 

                 uczucie piasku pod powiekami,

              –  uszkodzenie nerwów dłoni czy nadgarstka.

  • psychiczne:

              –  fobie, lęki, depresje, zachowania obsesyjne, stres,

              –  zmiany w układzie nerwowym, tzw. padaczka ekranowa,

              –  uzależnienia, nałogi, zespół abstynencyjny (pobudzenie, zaburzenia snu),

              –  zachowania aspołeczne: agresywność, brutalność – dzieci naśladują to, co widzą na ekranie,

              –  nadpobudliwość, rozkojarzenie,

              –  zatracenie poczucia realizmu – myśli oderwane są od rzeczywistości, świat fikcji miesza sie z realnym, wielokrotna śmierć bohaterów na ekranie i możliwość 

                 „cudownych uzdrowień”, identyfikacja z fikcyjnym bohaterem.

  • moralne:

              –  łatwy i niekontrolowany dostęp do informacji,

              –  negatywne postawy i zachowania,

              –  mniejsza wrażliwość moralna na krzywdę i cierpienie – przekonanie, że przemoc jest czymś powszechnym i zwyczajnym, zobojętnienie na nią,

              –  brak poczucia winy przy własnych agresywnych zachowaniach,

              –  postawa wobec rzeczywistości nastawiona na posiadanie.

  • społeczne:

–  wyizolowanie ze społeczności, samotność,

–  anonimowość,  –  przestępczość komputerowa,

–  niedorozwój umiejętności społecznych – zmniejszenie empatii w kontaktach z innymi ludźmi,

–  niewłaściwe rozumienie życia, postrzegania ludzi i zjawisk,

–  konflikty z bliskimi, bunt, wulgaryzmy.

  • intelektualne:

–  całkowite zaufanie możliwościom komputera,

–  zanik krytycznego spojrzenia na oglądane bądź słuchane treści,

–  wyrobienia pewnego schematu postępowania, automatycznego wykonywania zadań, ograniczając w istotny sposób możliwości poznawcze dziecka, zdolność

    do twórczego myślenia oraz rozwiązywania stawianych mu problemów.

 

Trzeba być czujnym na wszelkie sygnały, które mogą świadczyć o tym, że granica bezpiecznego grania mogła już zostać przekroczona. Niepokojące może być to, że dziecko mówi tylko o grze i każdą wolną chwilę spędza (lub chce spędzać) przed komputerem (np. budzi się bardzo wcześnie, by włączyć komputer i zagrać przed pójściem do przedszkola lub szkoły), unika wyjść z domu i spotkań z rówieśnikami, by móc pograć. Dziecko, które za dużo gra, może mieć problemy z zaśnięciem i być bardzo zdenerwowane a nawet agresywne, zwłaszcza jeśli nie pozwalasz mu usiąść przed monitorem. W takiej sytuacji warto udać się do specjalisty, który pomoże opracować program naprawczy. Na szczęście jeśli szybko interweniujecie, na efekty też nie będziecie musieli długo czekać.

 

RODZICU PAMIĘTAJ!

 

  • warto ustalić jeden limit dzienny na czas spędzany z wszystkimi urządzeniami mającymi ekran, a więc NIE: pół godziny przed telewizorem, potem pół godziny przed

  komputerem, pół  z przenośną konsolą i na koniec pół ze smartfonem, tylko np. pół godziny w sumie,

  • w uzasadnionych przypadkach można wydłużyć ten czas, np. wtedy, kiedy dziecko zbliża się do końca poziomu gry i jeśli skończyłoby „o czasie”, to nie mogłoby

  zapisać swoich postępów lub jeśli cała rodzina ogląda wartościowy film familijny, to lepiej pozwolić obejrzeć dziecku całe 90 minut, niż wyłączać DVD po godzinie,

  • można pozwolić dziecku spędzić trochę więcej czasu przed ekranem w dni wolne – ale powinno być to jasno określone – od poniedziałku do piątku można grać na

  komputerze przez tyle i tyle czasu, a w soboty i niedziele – tyle,

  • trzeba zadbać o to, by dziecko miało prawidłową pozycję przed komputerem (dobre krzesło i odpowiednio ustawiony monitor) – to zmniejszy ryzyko problemów

  z kręgosłupem i otyłości,

  • dziecko nie powinno grać na komputerze w ciemnym pokoju, bo kontrast między migającym ekranem a ciemnością potęguje zmęczenie oczu,
  • komputer/TV wyłączamy min. 60 minut przed snem – optymalnie przed 20.00,
  • należy robić częste przerwy – odrywać dziecko od komputera co pół godziny,
  • małe dziecko może korzystać z komputera wyłącznie w obecności rodzica i grać jedynie w gry przeznaczone dla dzieci – gry niedostosowane do wieku dziecka mogą

  dostarczać niedojrzałemu układowi nerwowemu nadmiaru bodźców, aby mógł je sprawnie selekcjonować,

  • korzystanie z komputera powinno przebiegać pod okiem rodziców – rodzic dokonuje wyboru gry bądź strony WWW dla dziecka — pozbawionej nadmiaru agresji

   (badania dowodzą, że wyzwalają one w dziecku zachowania agresywne),

  • jeśli już taka gra się zdarzy, np. podarowana w prezencie czy pożyczona od kolegi, należy towarzyszyć dziecku przy jej użytkowaniu i dokonać stosownych

   wyjaśnień zrozumiałym dla niego językiem,

  • należy rozmawiać z dzieckiem, dzielić się wrażeniami i emocjami dotyczącymi gier i informacji zamieszczonych w Internecie, czasem dzieci potrzebują wyjaśnienia,

   pomocy, komentowania jego postępów i oklaskiwania wygranych,

  • opiekunowie muszą wiedzieć, czego dziecko szuka w Internecie, jakie strony odwiedza, z kim i o czym prowadzi rozmowy,
  • należy zwrócić uwagę i uświadomić dzieciom, że treści tkwiące w Internecie nie zawsze są etyczne, prawdziwe i dla nich właściwe,
  • rodzice powinni przestrzegać przed różnymi niebezpieczeństwami, jakie im grożą ze strony osób, które często w sieci szukają swoich przyszłych ofiar

   w rzeczywistym świecie,

  • ważne jest wspólne przeżywanie pozakomputerowego piękna otaczającego świata oraz pokazywanie dziecku innych form spędzania czasu wolnego(granie w gry

   planszowe, układanie klocków, czytanie książek, słuchanie muzyki, wyjście na spacer, itp.),

  • tworzenie właściwej atmosfery w rodzinie, bycie obecnym,
  • kształtowania mądrego i umiejętnego wykorzystywania komputera jako nowoczesnego narzędzia ułatwiającego zdobywanie wiedzy, przekazywanie informacji,

   komunikowanie się, czy też wspomagania w procesie uczenia sie i rozwoju,

  • jeśli dziecko ma samodzielny komputer – zakładamy filtr rodzicielski.

 

Maksymalny czas „kontaktu z ekranem” –
normy bezpiecznego posługiwania się multimediami:

 

         dziecko od 0 do 3 roku życia: ograniczyć do minimum kontakt  z multimediami,

         dziecko od 4 do 6 roku życia: (zawsze pod kontrolą rodziców)
 TV – maks. 30-60 min dziennie,
 komputer od 6 roku życia.

         dziecko od 7 do 10 roku życia:

         blokada rodzicielska na komputerze – Internecie;

         Internet od 7-8 roku życia – do 60 minut dziennie; co najmniej jeden dzień bez komputera;

         weryfikacja gier – gry pozbawione agresji,

         uczymy dziecko podstaw netykiety (kulturalnego zachowywania się w sieci).

         dziecko od 11 do 16 roku życia:

         2 godz. dziennie na Internet i jeden dzień wolny w tygodniu od komputera,

         sprawdzanie poczynań dziecka w sieci, netykieta,

         weryfikacja gier – gry nieagresywne,

         dzienny czas w sieci – do 90 minut.

 

Literatura:

  1. „Młodzież on-line. Między profilaktyką zagrożeń a budowaniem potencjału” [w: Dziecko krzywdzone Vol. 12, nr 1; http://dzieckokrzywdzone.fdn.pl]
  2. „Zagrożenia dzieci w Internecie” [w: Dziecko krzywdzone Vol. 4, nr 4; http://dzieckokrzywdzone.fdn.pl]
  3. H. Noga, Zagrożenie wolności człowieka przez programy komputerowe, „Studia nad Rodziną” ATK 2 1998
  4. I. Ulfik – Jaworska „Czy gry komputerowe mogą być niebezpieczne? Wychowawca 2002, nr 1
  5. A. Gała, I. Ulfik  „Oddziaływanie agresywnych gier komputerowych na psychikę dzieci” Wyd. Artomn Lublin 2000
  6. U. Marcinkowska „Nowe medium – nowe zagrożenia” Głos Nauczycielski 2005, nr 2.
  7. A. Andrzejewska „Nowe technologie informacyjne źródłem zagrożeń dla dzieci i młodzieży” Opieka, Wychowanie, Terapia 2003, nr 4.
  8. D. Walus „Uzależnienie od komputera i Internetu” http://www.edukator.org.pl/2003d/komputer/komputer.html
  9. http://www.mamazone.pl
  10. http://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/292117,1,uwaga-komputer-kiedy-dziecko-wpada-w-siec.read

 

Opracowała: Karolina Płaza            

diagnoza
terapia
profilaktyka
wspomaganie